Muzikale initiatie

Referentie:

Trivedi, Saam, art. "Aesthetic of Music", in: Routledge Encyclopedia of Philosophy, Edward Craig (ed.), http://www.rep.routledge.com/article/M030SECT9 (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"Why do we listen to music generally, besides the fact that a lot of it is enjoyable or heard socially? It has been claimed that the abstract realm of sound that music takes us into liberates us from our everyday concerns as we focus on musical form, expression, development, logic, tension and relaxation, a view that can be traced back to Schopenhauer's pessimism about the real world (...). Others have claimed, however, that the value of music consists at least in part of clarifying aspects of our world, such as, for example, the nature of emotions and expression (...), or in reinforcing messages, or telling us about human nature.

It has also been claimed that the value of music lies in part also in broader things such as developing a sense of community with others (...), as well as having a civilizing effect on persons, shaping their values and outlook. One must also here mention the view of Adorno (...), whose Marxist orientation led him to believe that music would logically progress to culminate in serial music being the liberating music of the future, and who rejected popular music such as jazz as exploitatively alienating the masses from serious music. It seems clear now with the passage of time, however, that Adorno's predictions are not just false but also reflect bias, even if there is something to his concerns about music and our broader culture being watered down greatly to appeal to the lowest common denominator.
Related questions concern the evaluation of particular pieces of music. Here such features as beauty, expressiveness, originality, development and subtlety seem to enhance the aesthetic value of individual works." (9 The value of music)

 

Commentaar:

Uit deze beknopte samenvatting over uiteenlopende visies omtrent de waarde van muziek, wil ik graag op één aspect ingaan, namelijk de waarde van muziek die zich openbaart op het moment dat de normale orde van de dag doorbroken wordt. Het betreden van deze 'wereld van de muziek' (zowel fysiek, bijvoorbeeld de concertzaal, als mentaal, bijvoorbeeld in een studieproces), lijkt op een soort initiatie. Een initiatie gaat gepaard met het zich aanpassen aan de nieuwe codes en gedragingen. En toelating geschiedt alleen bij conformering aan deze morele codes. Op deze manier verbreedt de waarde van muziek zich vanuit het muzikale naar de context, vanuit het centrum naar de periferie. Namelijk alle (fysieke en mentale, contextuele en emotionele) voorwaarden die nodig zijn om de wereld van het alledaagse achter te laten en de wereld van de muziek te betreden, behoren tot de waardebepaling van muziek. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)

Morele en culturele waarde van muziek

Referentie:

Kania, Andrew, art. "The Philosophy of Music", in: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/ (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"(...) our emotional responses to music's expressivity can enable us to savor, understand, and even, to some extent, experience emotions in a ‘safe’ way. They can provide us with a cathartic release, and enable us to participate in a kind of communication with the composer or communion with other members of our musical culture (...) Emphasizing this last point, Roger Scruton argues that music's value is quasi-moral, in that the kinds of music one responds to, or those valued in a particular culture, reflect the state of that individual's or culture's ‘soul’ (...) has argued that there are beneficial consequences of an interest in music in general, such as heightened emotional and aural sensitivity, which are not properly valued as consequences of listening to individual pieces, but which lead us to value musical culture as a whole (...)." (5. Music and Value)

 

Commentaar:

De morele of culturele (of politieke) waarde van muziek is volgens mij inderdaad nauw verbonden met de notie van de expressieve waarde van muziek. Er lijkt zelfs sprake te zijn van een soort voorwaarde, namelijk dat expressiviteit van muziek en de daarmee gepaard gaande emotionele ervaringen ons in staat stellen om communicatief deel uit te maken van een collectief of 'cultuur'. De quasi-morele waarde van muziek komt dan volgens Scruton tot uitdrukking in de manier waarop individuele of collectieve muzikale beleving de staat van de respectievelijk individuele of culturele 'ziel' weerspiegelt. Het quasi-morele is in dit verband een lastig begrip. Wat bedoelt Scruton hier precies mee? Is de kunstervaring een middel om je te verhouden tot de normen waaraan het menselijk handelen gemeten moet worden? Wellicht biedt een wat minder rigide verhouding tussen de expressieve waarde en de morele, culturele (en politieke) waarde van muziek soelaas. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)

Muzikale kenmerken verus expressieve kenmerken

Referentie:

Kania, Andrew, art. "The Philosophy of Music", in: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/ (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"With regard to the value of art in general, there are two central points on which there is some consensus. First, most philosophers take the value of artworks to be intrinsic to them, in the sense that the value of a work is tied essentially to the experience that the work affords. (...) That pleasure is a non-negligible part of the answer to this question is the second point upon which there is some consensus. (...)
There are a couple of dimensions to most solutions of the puzzle of pure music's value. One is the extent to which it is agreed that music really is abstract. To the extent that one thinks that music is not unrelated to the real world, one will be able to argue that music's value is at least no more puzzling than the value of arts more obviously related to the real world, such as literature and representational painting and sculpture. The other dimension to most solutions of the puzzle of pure music's value is the extent to which one thinks the abstractness of music is the source of its value. Thus, two theorists might agree on the extent to which music is related to the real world (by being expressive, say), yet one locate its primary value in that expressivity while the other locates it in its abstract, purely musical features." (5. Music and Value)

 

Commentaar:

Er is, denk ik, geen sprake van het maken van een keuze of de waarde muziek gelokaliseerd moet worden in de expressiviteit of in de abstracte, puur muzikale kenmerken van muziek. De waarde van muziek overkomt je doorheen de muziek. Bij het analyseren hoe de waarde van muziek tot stand is gekomen, zal waarschijnlijk blijken, dat zowel de expressiviteit als de intrinsieke, abstracte muzikale aspecten een rol hebben gespeeld. Natuurlijk is het interessant om te weten wat de balans tussen beide gezichtspunten is. Maar essentieel bij deze analyse lijkt me de vorm van actieve betrokkenheid (als uitvoerder, dirigent, componist, analyticus, historicus, luisteraar, etc.). Deze is bepalend voor de manier waarop de waarde van muziek op een bepaald moment, in een bepaalde context tot stand komt. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)

Muziek als georganiseerd geluid?

Referentie:

Kania, Andrew, art. "The Philosophy of Music", in: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/ (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"Explications of the concept of music usually begin with the idea that music is organized sound. (...) Jerrold Levinson escapes the problem of subjectivism by locating the music-making features of the sounds in the intentions of the person organizing them. The sounds must be organized '[i] for the purpose of enriching or intensifying experience [ii] through active engagement (e.g., listening, dancing or performing) with the sounds [iii] regarded primarily, or in significant measure, as sounds' (...)." (1.2 The Definition of 'Music')

 

Commentaar:

Een voorwaarde om de waarde van iets te kunnen bepalen, lijkt in ieder geval de definitie van dat iets te zijn. Bij muziek is dat echter niet zo eenduidig. Is muziek echt alleen georganiseerd geluid? Behoort daartoe alleen alles wat toon heeft of ook ruis? En wat de stilte betreft, behoort die ook tot het georganiseerde geluid of alleen tot de omkadering ervan? Welke rol speelt de subjectieve interpretatie van het gehoorde?
De drie, vrij conservatieve aspecten die Levinson noemt, lijken me niet toereikend om het brede terrein waarop de definitie van muziek tot stand komt, in kaart te brengen. Mijn interesse gaat vooral uit naar Levinson's tweede kenmerk van actieve betrokkenheid. Dit element is volgens mij me niet alleen belangrijk bij de definiëring, maar ook bij de waardebepaling van muziek. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)

Muziek: definitie, betekenis en waarde

Referentie:

Kania, Andrew, art. "The Philosophy of Music", in: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/ (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"Music is perhaps the art that presents the most philosophical puzzles. Unlike painting, its works often have multiple instances, none of which can be identified with the work itself. Thus, the question of what exactly the work is is initially more puzzling than the same question about works of painting, which appear (at least initially) to be simple physical objects. Unlike much literature, the instances of a work are performances, which offer interpretations of the work, yet the work can also be interpreted independently of any performance, and performances themselves can be interpreted. This talk of ‘interpretation’ points to the fact that we find music an art steeped with meaning, and yet, unlike drama, pure instrumental music has no obvious semantic content. This quickly raises the question of why we should find music so valuable. Central to many philosophers' thinking on these subjects has been music's apparent ability to express emotions while remaining an abstract art in some sense." (The Philosophy of Music)

 

Commentaar:

De vraag naar de waarde van muziek staat mijns inziens direct in verband met de problematiek rondom de definiëring en betekenis ervan. Bijvoorbeeld het vermogen van muziek om emoties uit te drukken, vindt waarschijnlijk zijn oorsprong in de definitie van muziek als georganiseerd geluid. Echter een meer formalistische definiëring (als partituur) zal leiden tot een andere betekenis en waarde, bijvoorbeeld als bron voor inzicht in structuur en vorm die auditief te complex is om genuanceerd begrepen te worden. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)