Muziek: een dubbele bemiddeling

Referentie:

Dewey, John, Art as Experience, New York: Penguin Group, 2005 (eerste druk 1934), 371 p.

 

Plaatskenmerk:

Eigen bibliotheek

 

Extract:

“Dr. Barnes has pointed out that not only are intellectual meanings carried over from past experiences to add expressiveness, but so are qualities that add emotional excitation, whether the excitation be of serenity or poignancy. “There are (…) in our mind in solution a vast number of emotional attitudes, feelings ready to be reëxcited when the proper stimulus arrives (…). What is called the magic of the artist resides in his ability to transfer these values from one field of experience to another, to attach them to objects of our common life (…).” Not (…) sense qualities as such, are either matter or form, but these qualities as thoroughly imbued, impregnated, with transferred  value.”

 

Commentaar:

De kunstenaar krijgt door Dewey een rol als bemiddelaar toebedeeld. Door zijn vermogen om expressieve en esthetische waarden te vertalen en te communiceren naar een kunstzinnige context, brengt hij de essentie van deze waarden over op zijn publiek.  In het feit dat kunst overdraagbaar is, dus in het overdraagbare zelf, schuilt de waarde van kunst. Bij muziek is er sprake van een ‘dubbele’ bemiddeling, namelijk die van componist naar uitvoerder en die van uitvoerder naar publiek. (STAP 3: Relevant boek via Eigen bibliotheek)

Muzikale initiatie

Referentie:

Trivedi, Saam, art. "Aesthetic of Music", in: Routledge Encyclopedia of Philosophy, Edward Craig (ed.), http://www.rep.routledge.com/article/M030SECT9 (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"Why do we listen to music generally, besides the fact that a lot of it is enjoyable or heard socially? It has been claimed that the abstract realm of sound that music takes us into liberates us from our everyday concerns as we focus on musical form, expression, development, logic, tension and relaxation, a view that can be traced back to Schopenhauer's pessimism about the real world (...). Others have claimed, however, that the value of music consists at least in part of clarifying aspects of our world, such as, for example, the nature of emotions and expression (...), or in reinforcing messages, or telling us about human nature.

It has also been claimed that the value of music lies in part also in broader things such as developing a sense of community with others (...), as well as having a civilizing effect on persons, shaping their values and outlook. One must also here mention the view of Adorno (...), whose Marxist orientation led him to believe that music would logically progress to culminate in serial music being the liberating music of the future, and who rejected popular music such as jazz as exploitatively alienating the masses from serious music. It seems clear now with the passage of time, however, that Adorno's predictions are not just false but also reflect bias, even if there is something to his concerns about music and our broader culture being watered down greatly to appeal to the lowest common denominator.
Related questions concern the evaluation of particular pieces of music. Here such features as beauty, expressiveness, originality, development and subtlety seem to enhance the aesthetic value of individual works." (9 The value of music)

 

Commentaar:

Uit deze beknopte samenvatting over uiteenlopende visies omtrent de waarde van muziek, wil ik graag op één aspect ingaan, namelijk de waarde van muziek die zich openbaart op het moment dat de normale orde van de dag doorbroken wordt. Het betreden van deze 'wereld van de muziek' (zowel fysiek, bijvoorbeeld de concertzaal, als mentaal, bijvoorbeeld in een studieproces), lijkt op een soort initiatie. Een initiatie gaat gepaard met het zich aanpassen aan de nieuwe codes en gedragingen. En toelating geschiedt alleen bij conformering aan deze morele codes. Op deze manier verbreedt de waarde van muziek zich vanuit het muzikale naar de context, vanuit het centrum naar de periferie. Namelijk alle (fysieke en mentale, contextuele en emotionele) voorwaarden die nodig zijn om de wereld van het alledaagse achter te laten en de wereld van de muziek te betreden, behoren tot de waardebepaling van muziek. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)

Muzikale kenmerken verus expressieve kenmerken

Referentie:

Kania, Andrew, art. "The Philosophy of Music", in: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), http://plato.stanford.edu/ (geraadpleegd op 16.12.2011).

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek

 

Extract:

"With regard to the value of art in general, there are two central points on which there is some consensus. First, most philosophers take the value of artworks to be intrinsic to them, in the sense that the value of a work is tied essentially to the experience that the work affords. (...) That pleasure is a non-negligible part of the answer to this question is the second point upon which there is some consensus. (...)
There are a couple of dimensions to most solutions of the puzzle of pure music's value. One is the extent to which it is agreed that music really is abstract. To the extent that one thinks that music is not unrelated to the real world, one will be able to argue that music's value is at least no more puzzling than the value of arts more obviously related to the real world, such as literature and representational painting and sculpture. The other dimension to most solutions of the puzzle of pure music's value is the extent to which one thinks the abstractness of music is the source of its value. Thus, two theorists might agree on the extent to which music is related to the real world (by being expressive, say), yet one locate its primary value in that expressivity while the other locates it in its abstract, purely musical features." (5. Music and Value)

 

Commentaar:

Er is, denk ik, geen sprake van het maken van een keuze of de waarde muziek gelokaliseerd moet worden in de expressiviteit of in de abstracte, puur muzikale kenmerken van muziek. De waarde van muziek overkomt je doorheen de muziek. Bij het analyseren hoe de waarde van muziek tot stand is gekomen, zal waarschijnlijk blijken, dat zowel de expressiviteit als de intrinsieke, abstracte muzikale aspecten een rol hebben gespeeld. Natuurlijk is het interessant om te weten wat de balans tussen beide gezichtspunten is. Maar essentieel bij deze analyse lijkt me de vorm van actieve betrokkenheid (als uitvoerder, dirigent, componist, analyticus, historicus, luisteraar, etc.). Deze is bepalend voor de manier waarop de waarde van muziek op een bepaald moment, in een bepaalde context tot stand komt. (STAP 0: Thematische afbakening via naslagwerk)

Over Walter Benjamin

Referentie:

Zelnick, Stephan, review of: Wolin, Richard, "Walter Benjamin: An Aesthetic of Redemption", The Journal of Aesthetics and Art Criticism 42 (1983) 2, p. 233-235.

 

Plaatskenmerk:

Mijn Documenten/Filosofische bibliotheek
Zie ook: http://www.jstor.org/stable/430672 (geraadpleegd op 26.11.2011).

 

Extract:

"There is a persistent romanticism in Wolin's Benjamin: Benjamin's attraction to obscure learning and fragmentary texts, his resistence to merely scholarly reconstructions of historical moments in favor of the living spirit, his faith in the Messianic moment that could instantly admit perfection into a debased world, his rejection of Enlightenment and productivist claims for progress, his love for communal life and art, his shattering of spatial-temporal coordinates in order to see through to the special qualities of things, words, and experiences." (p. 234)

De relatie tussen filosofie en muziek

Referentie:

Goehr, Lydia, art. "Adorno, Theodor Wiesengrund", in: Encyclopedia of Philosophy, Donald M. Borchert e.a. (eds.), Detroit-New York: Thomson Gale, 2006, second edition, vol. 1, p. 25-30.

 

Plaatskenmerk:

UA-CST FILO 10A-BORC 2006:1

 

Extract:

"Philosophy and music stood in an antagonistic but intimate relation. Because music was the exemplary language of pure expression but of no concept, and philosophy that of pure concept but no expression, each yearned, as if seeking a (Goethean) affinity, for what the other had - rational articulation for the one, and expression for the other. In their productive but troubled yearning they jointly tracked the historical course of modernity." (p. 25)